A saúde do solo é de grande relevancia para a sustentabilidade global. Así, segundo a Comisión Europea, é imprescindible asegurar a saúde de polo menos un 75% de solos no 2030 para asegurar a existencia de alimentos, persoas, natureza e clima saudábeis. Dentro das 5 misións do programa Horizonte Europa, unha é relativa aos solos de Europa (Saúde do solo e alimentación), a cal ten entre os seus obxectivos a recuperación de solos degradados. O manexo do solo ten ademais grande influencia nas 5 misións, tal como se resalta no plan de despregamento da misión de solos. Por outra banda, en novembro de 2021 ven de publicarse a nova estratexia de solos da Unión Europea. A importancia do solo é clave en todo o sistema: un bo manexo do solo pode contribuír a reducir os impactos ambientais da produción de alimentos, axudar a mitigar a mudanza climática, reverter a perda de biodiversidade, e contribuír a unha produción de alimentos máis estable e segura entre outras funcións.
A este respecto, dende o Instituto abordamos os seguintes Programa de I+D+i:
Fertilidade do solo e fixación de carbono (liña emerxente)
Incrementar a fertilidade do solo, reducir a perda de nutrientes e reducir o uso de fertilizantes de síntese química é clave para un sistema agro-forestal sustentable. Por outra banda, incrementar a materia orgánica do solo é de especial relevancia para a fertilidade do solo, a redución da erosión ou a mitigación do cambio climático. Por tanto, estudos sobre esta temática serán de grande relevancia nun futuro inmediato.
Procesos de contaminación de solos e augas, acumulación, dinámica, transporte e efecto sobre a biota
Entender o comportamento de potenciais contaminantes (incluídos os emerxentes) en solos e augas é de grande importancia para predicir o seu comportamento no medio ambiente e deseñar estratexias de prevención. Por outra banda, coñecer os niveis de calquera contaminante no solo e augas que non afecten á actividade ou diversidade dos organismos que nel viven é fundamental para decidir si é necesario ou non o establecemento de estratexias de recuperación do solo.
Recuperación de solos degradados
Unha vez detectados solos que perderon polo menos parte das súas funcións, é necesario establecer estratexias de recuperación. Nesta liña avalíanse estratexias de recuperación das funcións de solos contaminados, solos de áreas mineiras, ou degradados por incendios forestais. En moitas ocasións, os procesos de recuperación van acompañados da reutilización de residuos ou subprodutos coma emendas do solo, ou de estratexias de nanorremediación ou fitorremediación.
Economía do solo (liña emerxente)
A valoración económica dos distintos servizos ecosistémicos que presta o solo é de gran relevancia para deseñar campañas de concienciación, incentivos públicos ou modelos de negocio asociados a eses servizo. Sen embargo, ate o momento non existe case ningún estudo sobre o valor dos citados servizos. Isto débese á necesidade dun enfoque multidisciplinar onde participen actores de áreas como a economía, a edafoloxía ou a agronomía. Nesta liña proponse que traballe conxuntamente persoal desas áreas para establecer o valor dos servizos que presta o solo.
Obxectivos de desenvolvemento sostible
